NIE LADA SZTUKA
 
Edukacja  

NIE LADA SZTUKA

kwiecień 2013 – październik 2013

NIE LADA SZTUKA – całoroczny projekt edukacyjny Galerii BWA w Jeleniej Górze, dotyczący sztuki porozumienia się za pomocą szeroko rozumianego znaku czy symbolu. Była to próba zbudowania uniwersalnego języka łączącego różne grupy społeczne, środowiska, osoby w zróżnicowanym wieku. Odbyły się 4 warsztaty dotyczące instalacji świetlnych, książki artystycznej, forom szklanych i działań teatralno-terapeutycznych, podczas których uczestnicy tworzyli motywy będące nośnikami pewnych znaczeń. Dzięki różnorodności zadań uczestnicy mieli szansę, rozwinąć swoje zainteresowania, podnieść poziom kompetencji artystycznych, wzbudzić kreatywność i rozwinąć potrzeby kulturalne. Dzięki działaniom opartym na relacjach międzyludzkich podkreślone i uwypuklone zostały takie wartości jak otwartość, tolerancja, dialog. Odbyły się również wykłady dotyczące elementarnych zagadnień niezbędnych do rozumienia i interpretacji dzieła sztuki oraz dotyczące tradycji artystycznych w Kotlinie Jeleniogórskiej od czasów przedwojennych do dziś.

Najcenniejszym i najważniejszym efektem projektu jest nawiązanie więzi z uczestnikami i zbudowanie z nimi trwałych relacji oraz umożliwienie im kontaktu ze sztuką.

Zadanie stworzenia wspólnego języka sztuki uczestnicy realizowali w różnym stopniu i na wielu poziomach, w zależności od charakteru warsztatu. Udało się zbudować pewną wspólną dla wszystkich działań bazę, którą stał się szeroko rozumiany znak - symbol (świetlny, umowny czy interpretowany jako przenośnia). W zajęciach współpracowały różne grupy społeczne: dzieci, młodzież, dorośli, seniorzy reprezentujące różne środowiska.

Działania rozpoczął warsztat Mirosława Filonika „Day light sign”, realizowany w kwietniu i we wrześniu 2013r. Udział w nim wzięli uczniowie Liceum Plastycznego w Jeleniej Górze. Podczas spotkań, mini wykładów, prezentacji twórczości i zajęć praktycznych przybliżone zostały i zademonstrowane walory światła, jego rola w architekturze i wpływ na psychikę. Podczas zajęć, powstały projekty instalacji świetlnych uwzględniających zwłaszcza rolę i znaczenie światła. Dla podkreślenia psychologicznej roli światła, projektowano z myślą użycia jego niebieskiej barwy. Powstał projekt, który oprócz walorów estetycznych i ideologicznych spełniał także kryterium funkcjonalności i wybrane wymogi reklamy, co niewątpliwie utrudniło zadanie, ale dało bardzo satysfakcjonujące rezultaty. Industrialna forma płyty kwasoodpornej z wycięciami w kształcie znaków lub liter symbolizujących zderzenie, siłę i wolność skonfrontowane zostały z uspakajającym, pozwalającym poddać się medytacyjnemu relaksowi niebieskim światłem lamp Mirosława Filonika. Instalacja zainstalowana została czasowo w łuku arkady przed wejściem do Galerii, dzięki czemu jest widoczna dla wszystkich mieszkańców i gości Jeleniej Góry. Realizację tę interpretować można jako „drogę” do wolności ideowej, wolności w sztuce, wolności w codziennym życiu. Dodatkowo widz zaproszony został do pewnej gry, zmuszającej do odczytania w instalacji zarówno nazwy Galerii jak i manifestacji Wolności. Instalacja jest bardzo przychylnie odbierana przez przechodniów pracowników i gości Galerii, zwraca uwagę, zmusza do zastanowienia się lub zatrzymania na chwilę. Świetliste znaki jako litery BWA stały się istotnym i bardzo estetycznym elementem krajobrazu kulturowego centrum miasta Jeleniej Góry, wypełniając łuk arkady i sąsiadujące przestrzenie unikatowym niebieskim światłem.

Lustrzana Góra” to kolejna zrealizowana z powodzeniem propozycja działań artystycznych integrujących dzieci i rodziców, dziadków lub opiekunów z pogranicza dizajnu i sztuki, z zakresu tzw. dizajn-artu. Warsztat odbył się w dniach 16-18 sierpnia, zajęcia i zabawy z dziećmi na bazie powstałych pracach odbywały się przez kolejny tydzień sierpnia. Dodatkowo efekty warsztatu ze wszelkimi niezbędnymi informacjami udostępnione są szerokiemu gronu odbiorców w gmachu jeleniogórskiej biblioteki publicznej. Magdalena Kreis i Natalia Romaszkan zaprosiły dzieci z ich opiekunami do stworzenia własnych historii, opowiadań, których wspólnym elementem była pewna określona grupa słów odwołująca się do piękna, dobra, tajemniczości, ale i niebezpieczeństwa czy strachu. Uczestnicy w rodzinnych grupach układali swoje historie, które w kolejnych dniach przenieśli na specjalnie skonstruowane wielkoformatowe plansze. Utrudnieniem była ograniczona gama kolorystyczna – biel i czerń, jednak zestawione z lustrami i innymi przedmiotami (włóczki, siatki, folie, druty, taśmy itp.) złożyły się na powstanie 8 rozdziałów książki. Lustra stanowiły najistotniejszy element każdej z prac, scalały je ideologicznie, odrealniały i dodawały walorów estetycznych. Powstałe prace zostały zainstalowane w różnych częściach miasta, do których prowadziła mapa. Zadaniem uczestników było także powiązanie poszczególnych elementów z otoczeniem. Ostatnim elementem warsztatu było wspólne odczytanie poszczególnych rozdziałów książki rozsianych w przestrzeni miasta. Książka artystyczna stała się na chwilę ważnym elementem na mapie miasta. Wizualna atrakcyjność powstałych prac przeciągała przechodniów przez kolejny tydzień. Dzieci i dorośli przeglądali się w lustrach, odczytywali teksty i fotografowali się na tle tablic. Zainteresowanie było tak duże, że prace te wyeksponowane zostały w „Książnicy Karkonoskiej” – miejskiej bibliotece, co znacznie poszerza krąg odbiorców warsztatu.

Na początku czerwca oraz pod koniec września miał miejsce kolejny bardzo ważny projekt warsztatowy z dziedziny teatru, wykorzystujący jego terapeutyczne możliwości „3 x Z”. Krzysztof Garbowski, zjednał sobie zaufanie młodzieży, która w niebywały sposób otworzyła się na działania teatralne i stworzyła pewien „experyment” dotyczący problemu płci, grzechu pierworodnego, Boga i diabła, kobiety i mężczyzny, mocy rządzenia i władania, strachu, kuszenia, systemów w jakich funkcjonuje człowiek. Osoby nie mające na co dzień możliwości obcowania z teatrem zaproszone zostały do odegrania ról w przedstawieniu na podstawie „Pamiętników Adama i Ewy” Marka Twaina. Tekst był przyczynkiem do pewnego rodzaju terapii przez sztukę, w tej sytuacji przez działania teatralne. W projekcie udział wzięła młodzież mająca styczność ze środowiskami zaniedbanymi kulturowo, zagrożonymi wykluczeniem jak i ze środowiskami akceptowalnymi społecznie. Ideą było obserwowanie się nawzajem, zauważenie jak nie powinno być i jak mogłoby być. Uczestnicy z powodzeniem podjęli problem odwiecznego problemu różnicy w pojmowaniu świata przez kobietę i mężczyznę. Praca odbywała się w kilku etapach. W pierwszy dzień młodzież znalazła ważne dla siebie z różnych powodów miejsca w przestrzeni miasta i nagrała w nich scenki. Scenki zostały zmontowane i posłużyły jako scenografia, która w połączeniu z sugestywną i mocną muzyką stały się uzupełnieniem i ważnym pod względem zarówno emocjonalnym jak i treściowym elementem odegranej etiudy. Przez kolejne dni uczestnicy uczyli się tekstów, elementów gry scenicznej, kreowali i odgrywali scenki, w czym pomagali reżyser i zaproszona pani pedagog Joanny Pawelec. Spektakl został przyjęty bardzo entuzjastycznie zarówno w Zespole Szkół Elektronicznych i Gimnazjum Nr 3 jak i w Galerii BWA. Pod względem emocjonalnym i treściowym, warsztat „3 x Z czyli znajdź, zrozum, zobacz” ze spektaklem „e x p e r y m e n t” był kluczowym i najtrudniejszym wydarzeniem projektu NIE LADA SZTUKA, który wymagał największego pokładu poświęcenia i uwagi oraz przyniósł też najwięcej satysfakji.

Pod koniec maja odbył się warsztat poświęcony sztuce użytkowej, wypracowaniu umiejętności stworzenia rzeczy funkcjonalnej, a przy tym atrakcyjnej wizualnie w Pracowni Szkła Artystycznego, Użytkowego oraz Witrażu INNOGLASS w Jeleniej Górze pt. "Znak-i-znak". Agnieszka Ślipko – Strzałkowska przedstawiła podstawy projektowania i umożliwiła realizację przedmiotów użytkowo-dekoracyjnych w szkle. Kreatywne poszukiwania formy przedmiotu i jego zdobienie stały się wyzwaniem dla uczestników, którzy z zainteresowaniem i zapałem zajęli się pracą w szkle, starając się wykorzystać możliwości jakie daje technika fusingu - łączenie ze sobą różnych gatunków szkła kompatybilnego w wysokich temperaturach, w wyniku czego uzyskali oryginalne szklane formy bądź konkretne wzory. Po opracowaniu projektu uczestnicy przystąpili do tworzenia, wyrzeźbienia lub ulepienia formy, w której stopione zostały fragmenty różnokolorowego szkła często z malunkiem za pomocą proszku szklanego i barwników. Zrealizowane zostały według własnego pomysłu szklane reliefy i dekory z istotnym dla danej osoby przekazem lub symbolem (m.in.: język cyfrowy dla informatyków, sowa, hibiskus, ryby, serca, motyw krzyża, koty, byki, kwiaty polne itp.) i przedmioty użytkowe (patery, misy, ramy do luster). W działaniach tych uczestnicy mieli rzadką okazję spotkania ze szkłem, materiałem uczącym pokory, materiałem szlachetnym i dającym wyjątkowe efekty. W dniu 25 czerwca 2013r. odbył się pokaz szklanych prac w Galerii BWA.

Uzupełnieniem działań warsztatowych były wykłady Marty Gendery (maj) i Agaty Rome – Dzidy (październik). Wielu uczniów, jaki i dorosłych miało okazję poznać podstawy niezbędne do interpretacji i zrozumienia warstwy wizualnej dzieła sztuki – w czym pomogły wykłady M. Gendery pt. "Kompozycja i perspektywa w sztukach plastycznych" oraz "Światło i barwa w sztukach plastycznych".

Niezwykle cenne i istotne były prezentacje pani Agaty Rome – Dzidy, tegorocznej laureatki Nagrody Kulturalnej Dolnego Śląska SILESIA, dotyczące życia i twórczości artystów w Karkonoszach. Wykłady przybliżyły przedwojenne tradycje artystyczne w Kotlinie Jeleniogórskiej, dotyczyły konfrontacji tradycji artystycznej z twórczością współcześnie działających artystów, różnorodności i wielości podejmowanych przez nich wątków, inspiracji. Wykład ten został zaprezentowany dwukrotnie ze względu na duże zainteresowani odbiorców.

Opiekunowie projektu: Daria Pacewicz i Luiza Laskowska

Realizacja projektu odbyła się dzięki dofinansowaniu ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Miasta Jelenia Góra.