Imprezy

2009

SŁOWNIK SYTUACJI

 

"Słownik sytuacji" – to trzyletni projekt artystyczny jeleniogórskiego BWA realizowany w latach 2007-2009.

Jego pierwsza edycja dotyczyła sztuki performance. Był to mały przegląd swoistych spektakli tworzonych na żywo i angażujących odbiorców. Zaproszeni artyści: Grupa Sędzia Główny, Artur Grabowski, Paweł Kwaśniewski, Dariusz Fodczuk, Katarzyna Kozyra pokazali w przestrzeni Galerii różne gatunkowo realizacje. Emocjonalne i w dużym stopniu osobiste były zaczynem do rozmów z publicznością o różnych aspektach ideowych i formalnych prezentacji. Dyskusje, prowadzone przez Pawła Jarodzkiego, były wielką wartością projektu, także przez osobę moderatora. Zbliżyły (przeważnie młodą) publiczność do artystów, ośmieliły do mówienia o prawdzie przeżycia i poruszanych problemach. Łamały niewidzialne bariery i otwierały na nowe przestrzenie. Pozwalały przedstawić i przybliżyć obszar twórczych zainteresowań i dorobek zaproszonych artystów.


W skład drugiej edycji Słownika wchodził cykl spotkań autorskich z artystami średniego pokolenia, których obecność w polskiej sztuce współczesnej nadaje interesujące, często zupełnie inne, bo nowe interpretacje problemów zjawisk społecznych, bądź pokazuje obszary dotąd mało przez sztukę eksplorowane. Podczas spotkań mówiono o strategiach artystycznych stosowanych w przestrzeni publicznej, o grze ze stereotypami współczesnej kultury, o konieczności rewizji niektórych pojęć i mitów funkcjonujących w świadomości społecznej. Mówiono też o ironii jako swoistej metodzie twórczej.

Z jeleniogórską publicznością spotkali się: Grzegorz Klaman, Zbigniew Libera, Łukasz Skąpski, Elżbieta Jabłońska, Joanna Rajkowska. Spotkania były jednocześnie prezentacjami całej twórczości każdego z artystów, pokazem najważniejszych prac i próbą usytuowania ich dorobku we współczesnej sztuce. Akcentowano odkrywczość ich dzieł, świeżość spojrzenia i znaczenie dla współczesności.

Spotkania moderowane były przez Jolantę Ciesielską, której kompetencja w dziedzinie sztuki najnowszej oraz ocena rangi zjawisk w niej występujących była w realizacji projektu niezwykle pomocna.

W tegorocznej edycji Słownika artyści mierzyli się z jeleniogórską przestrzenią publiczną. Każdy z nich próbował odnieść się do zastanej architektury i wyglądu miasta, jego położenia geograficznego, pejzażu, wielokulturowości zapisanej w jego tradycji i historii. Aby wytworzyć w sobie osobisty stosunek do tej przestrzeni i określić swój obszar zainteresowań Kamil Kuskowski, Jarosław Kozakiewicz i Robert Kuśmirowski - artyści zaproszeni do projektu - intensywnie poznawali miasto podczas rekonesansu. Spotykali się z miejscowymi historykami, przewodnikami, archiwistami. Otrzymali wiele materiałów informacyjnych, wskazówek, tropów i podpowiedzi. Oglądali różne miejsca, poznawali ludzi, chłonęli atmosferę Jeleniej Góry. Swoje przemyślenia i wybory przekuli w konkretne projekty.

Kamil Kuskowski kontynuował swoje fascynacje instalacjami malarskimi w przestrzeni jeleniogórskiego Rynku i Parku Norweskiego w Cieplicach. Ustawiając ozdobne ramy zamknął i jednocześnie zwrócił uwagę na konkretne widoki. Znacie to, a więc popatrzcie jeszcze raz - zdaje się mówić artysta. Jego działania są także rodzajem przewrotnej gry z odbiorcą. Artysta pokazuje więcej i mocniej akcentuje. Rama nie ogranicza obrazu, a dodaje jakiś rodzaj siły. Wzmacnia percepcję. Postawiona w miejskiej otwartej przestrzeni działa obustronnie. Nie ma, jak w galerii, drugiej strony niedostępnej dla widza. Prowokuje przechodnia, najczęściej do fotografowania, staje się ramą dla portretu, miejscem spotkań i upamiętnienia obecności, świadkiem osobistych wydarzeń. Wyzwala rozmaite emocje, także te niepożądane.


Realizacja Jarosława Kozakiewicza wpisuje się we wszystkie jego wcześniejsze projekty, ma te same cechy: „humanizm i poszanowanie istniejącego świata” (A. Cymer). Obiekt o wyglądzie wielościanu wywiedziony z myślenia o geometrycznych proporcjach budowy ciała ludzkiego i połączeń liniami prostymi otworów w głowie człowieka. Delikatnie wkomponowuje się w zastaną przestrzeń. Usytuowany na terenie poewangelickiego cmentarza, nie narusza istniejącego porządku, wchodzi w strefę ciszy i kontemplacji. Swoją formą, lekkością i kolorem zbliżonym do barw natury, otwiera się na rozmaite energie miejsca i ludzi. Na obecności realne i odczuwane. „Nobody` s House” Kozakiewicza dialoguje z przestrzenią społeczną, tworzy żywe miejsce, a jednocześnie symboliczne.

Robert Kuśmirowski swoje realizacje umieścił w przestrzeni historycznej. Fragment muru zabytkowego Kościoła Łaski wzbogacił w epitafium „odtworzone” z prawdziwych elementów. Hybrydalna całość sklejona z różnych odcisków zastygłej pamięci, pięknie wykonana, szlachetna w detalu, jest jednak imitacją. Ale też nową jakością powstałą z pasujących do siebie obcych fragmentów. Dla nieuważnych zawsze tam była, dla spostrzegawczych jest zagadką i materiałem do poszukiwań.

Na budynku, blisko centrum miasta, powstał wiele mówiący ślad po tablicy. Co upamiętniała? kogo? Nie wiemy. Tablicę z lat 80. powstałą dla uczczenia 60-lecia Izby Rzemieślniczej w Jeleniej Górze dostrzegamy na zabytkowej Baszcie. Mistyfikacja? Prawda czy fałsz? Autor wpuścił wirusy w przestrzeń publiczną, oczekując, że zostaną odnalezione, odczytane i zinterpretowane. Zaprosił nas do swego rodzaju gry czasem i pamięcią.

Wszystkie działania składające się na „Słownik sytuacji 3” powstawały w towarzystwie publiczności specjalnie zaproszonej lub przypadkowych przechodniów. Budziły żywe zainteresowanie, były szeroko komentowane na spotkaniach z Autorami realizacji oraz w przestrzeni medialnej. I jeśli nawet ich żywot nie będzie zbyt trwały, to zaistniały w pamięci wielu jeleniogórzan i sprowokowały do myślenia, do zajęcia stanowiska.

Janina Hobgarska

Zrealizowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Miasta Jelenia Góra


kozakiewicz

kozakiewicz

kusmirowski

Witryna finansowana przez Unię Europejską w ramach programu PHARE

Historia Wydawnictwa Artyści Euroregionu Wystawy Edukacja Informacje